وجه تسميه اسكو

وجه تسمیه اسکو یا اوشکایا

"مقايسه يك عنصر نحوي در دستور زبان"

كلمه "اوش = اوچ" در زبان تركي به معناي "سه" و همچنين كلمه  "كايا = قايا" به معناي تخته سنگ يا صخره بزرگ 1500 -2000 سال پيش از ميلاد در زبان آن روزگار آذربايجان و مردمي كه بر روي اين خطه از خاك زندگي ميكردند بكار رفته است. در بعضي از شاخه هاي زبان تركي به جاي حرف  "ق" از حرف  "ك" استفاده ميشود مثل زبان امروز مردم "آنادولو" ( تركيه) .به عنوان مثال ميتوان لهجه محله "خسرق یا خَسیراخ" اسكو را در اين مورد مثال آورد :در لهجه مردم خسرق در تمامي كلمات به جاي حرف "خ" از حرف  "ح" استفاده ميگردد. يا در خود اسكو به  جاي حرف  "ج"  از حرف "گ" و به جاي حرف  " چ " از حرف " ك " استفاده ميگردد . در آن زمان كلمه اوشكايا = اوشقايا از طرف همان مردم بر نام كوهي يا قلعه اي كه سه تپه داشته و احتمالا"در شمال شرقي اسكو كنوني قرار داشت اطلاق ميشد و بعدها منطقه اسكو همين نام را به خود ميگيرد و در سير مسير طولاني تاريخ زبان و ادبيات به اسكو مبدل ميگردد. و به همين شكل يعني  " اوسكو " و  "اسكو" نوشته و خوانده ميشود . بودن تركيب اوشكايا در زبان ماننائي، نزديكي زبان امروز آذربايجان با مردم آن روز ماننا را از نظر تركيب صدا به خوبي نشان مي دهد به خاطر همين وحدت نحوي ميان دو زبان به طور آشكار به چشم مي خورد و هچنين  اين دو كلمه يكي  " عدد"و دومي "اسم"در دستور زبان امروز مردم آذربايجان به وضوح مشاهده ميگردد مثل: يئددي قارداش (هفت برادران)- بئش بارماق (پنج انگشت) مثل كلمه ماننايي  " ويشديش ، بئش ديش يعني بئش ديش داغ ( پنج دندانه )و ميتوان مقايسه كرد با بئش بارماق داغ، يعني كوه پنج دندانه يا پنج تپه - قيرخ بولاق (چهل چشمه)- آلتي بوجاق (شش گوشه) - اوچ تپه ( سه تپه ) و ساير…

اسكو را بعضي از نويسندگان همچون "حسن بيگ روم لو" در كتاب "احسن التواريخ"و يا عبدالعلي كارنگ در "آثار باستاني آذربايجان" به نقل از ديگر نويسندگان "اسكويه يا اوسكويه" ذكركرده اند .

اگر بخواهيم باز اين كلمه را از نظر دستور زبان تركي آذربايجاني بررسي كنيم بايد گفت : "اسكويه" كلمه اي است مركب كه از دو كلمه " ا س = اوس = اوست" به معناي  " بالا " كه  " ت " كلمه اوست در موقع تلفظ در زبان شفاهي مردم حذف ميگردد. و تبديل به " اوس" ميگردد و در نوشتار فارسي "واو" كلمه نوشته نميشود، لذا از كلمه مستقل "اوست "تنها حرف هاي "ا س"باقي ميماند! اما در مورد قسمت دوم كلمه بايد گفت : " كؤي " يعني آبادي . كه كوي و كوچه از همان  كلمه ميباشند.  پسوند  " چه " در قوائد زبان تركي نقش كوچك نمايي جا و مكان و اشياء و حالت را دارد .مثل : كوچه يعني كوي كوچك، درياچه يعني درياي كوچك ، بئلچه يعني بيل كوچك ، بازيچه يعني بازي كوچك و غيره …و آخرين حرف كلمه " كؤي" يعني " ه " چسبان آخر ، در دستور زبان آذربايجان نقش " يؤنلوك"يعني سمت و سو ، مسير و جهت يك چيز را مشخص ميكند.پس " اسكويه" يا  اوسكويه يعني  اشاره اي است به  " آبادي بالا".

  "اسكيت = ساكا"

( آشگوزا-آسگوزا-اشكيدا-آشكوز- اشكناز -اشغوز-ايچغوز- ايچ اوغوز)

چون اين اصطلاح ها با نام و شكل ظاهري و يا با تلفظ كلمه " اسكو "مشاهبت دارند لذا لازم ديده شد جهت روشن شدن موضوع در اين مورد اگر مختصر هم باشد توضيحي داده شود.

"در قرن هاي هفتم و هشتم قبل از ميلاد عامل سياسي جديدي در آسياي مقدم پديد آمد كه تناسب نيرو ها را سخت دگرگون ساخت. اين عامل نوين قبايل سوار و صحرا نشين " كيمريان - ترريان و اسكيت ها"بودندكه از نواحي كرانه درياي سياه ( قارا دنيز )كوچ كرده در آسياي غربي نفوذ نمودند. به گفته " هرودوت "پدر تاريخ ، اسكيت ها وارد آسياي مقدم شدند. منابع شرقي ايشان را "آشگوزا-ي " و "آسگوزا-ي" يا "ايشكوزا-ي" مي خوانند.بايد قبلا" و مصرحا" تاكيد كنيم كه صحبت از اسكيت ها به آن معنايي كه معمولا" در منابع باستاني و باستان شناسي آمده و ما درك ميكنيم، در ميان نيست. يعني بر روي هم منظور صحرا نشيناني كه به زبان آريايي سخن ميگفتند و در نواحي ساحلي شمالي درياي سياه و شمال قفقاز ميزيستند و واجد خصوصيات فرهنگي و مدنيت مادي معلوم بودند، نمي باشد. اسكيت ها نام مشتركي بود كه يونانيان بر تمام قبايل مذكور نهاده بودند. بر عكس محتملا" قبيله اي كه به آساي مقدم هجوم كرد خويشتن را اشكيدا مي ناميدند. اكنون سخني چند در باره منشاء اصطلاح " اسكيت "، بظن غالب شكل اصلي اين كلمه اشكي دا بوده است .

زيرا كه حرف صدا دار  ( آ ) و يا ( ي) در اول اشكال شرقي اين كلمه ديده مي شود .

اين اصطلاح در آشوري = آشگوزا-ي يا آسگوزا- ي، در بابلي ايشكوزا-ي، يعني كشور ايشكوزا

در عبري قديم آشكوز ، و  اي. آيايئف، اصطلاح اسكيت را چون " اسكو ( ل )" - تا ،جمع نام قبيله  " اسكيل - اسكول" مي داند و نامي را كه اسكيت ها در اوكراين خود را بدان نام مي خواندند يعني اسكولوت ها را بدان مربوط مي سازد."( تاريخ ماد - دياكونوف)ضمنا "ايشغوز = ايچ اوغوز به معناي اوغوزان داخلي يعني " تيره رنگ ها "نيز ذكر شده است .كه در قسمت زبان به آن اشاره خواهد شد.

ساكا هادر قرن هاي 6- 7 قبل از ميلاد هنگام عبور از شرق به غرب در آذربايجان و قفقاز امپراتوري

ساكا را بوجود مي آورند كه در آن زمان " آلپ ارتونقا " (همان افرسياب در شاهنامه فردوسي- نام كوه هاي آلپ بر گرفته از همين نام است).خاقان آنها بود .كه بعد ها كوروش دوم هنگام جنگ با ساكا ها توسط " توميروس يا تومروس "خاتون يعني دختر افراسياب، خاقان آنها بود كشته مي شود!

" هرودوت و گزنفون " هر دو معتقدند كه پادشاه احمني  يعني كوروش دوم در سال هاي 530 -550 قبل از ميلاد براي تابع كردن " ماساژئت ها يا  ماساگئت ها( اسكيت ها ) كه رهبري آنان را يك نفر زن بنام " توميريس "( همان دختر افراسياب) به عهده داشت بر روي رودخانه آراز ( ارس) قوشون كشي ميكند و در اين جنگ كوروش كشته ميشود و به دستور " توميريس" سر از تن جدا مي گردد ! 

در رابطه با اين حادثه تاريخي " هرودوت مي نويسد :" كوروش براي تابع كردن ماساگئت ها براي توميريس خواستگار مي فرستد تا به بهانه اين ازدواج اتحاديه نظامي و قبيله اي نيرومندي بوجود آورد.

اما فرمانده ماساگئت ها يعني توميريس خاتون ، خواسته دروني كوروش را به خوبي تفسير ميكند و با اين پيشنهاد مخالفت ميكند . كوروش با شنيدن جواب منفي در صدد حمله غافل گيرانه به اردوگاه ماساگئت ها كه به دستور توميريس در كنار رودخانه آراز اردو زده بودند مي افتد. در اين حمله ناجوانمردانه يك - سوم نيروهاي توميريس خاتون توسط لشكريان كوروش قتل عام شده و پسر جوان توميريس اسير مي گردد. اما او به اسيري گردن ننهاده و خود كشي ميكند! خبر مرگ فرزند، و همچنين هشدارهاي مكرر قبلي از طرف توميروس به كوروش ، توميريس را وادار به صدور فرمان حمله به اردوگاه هخامنشيان ميكند.به نوشته هرودت اكثر سپاهيان كوروش كشته شده و خود كوروش نيز به قتل مي رسد و سر او به دستور توميريس از تن جدا و بر مشك پر از خون انداخته ميشود تا از خون سيراب گردد". 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

آمار بازدیدکنندگان سایت

844956
امروز
دیروز
هفته جاری
هفته گذشته
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
108
1328
108
839297
18856
23360
844956

آی‌پی شما: 54.156.67.164
امروز: یکشنبه، 02 مهر 1396 - ساعت: 04:07:48

تبلیغات (2)

تالار گفتمان آذر فروم

اینجا محل تبلیغ متنی شماست

اینجا محل تبلیغ متنی شماست

اینجا محل تبلیغ متنی شماست

اینجا محل تبلیغ متنی شماست

اینجا محل تبلیغ متنی شماست

پیوندها

درباره ما

وبسایت رسمی اسکو باخیش از سال 92 به نقد و بررسی در زمینه مطالب فرهنگی ، هنری ، تاریخ و ادبیات شروع به فعالیت کرده است.

مهدی عارفی (ایشیق) :

محقق - نویسنده - شاعر

سخنان بزرگان

امام على سلام الله علیه :
مَنْ حَسُنَتْ خَليقَتُهُ طابَتْ عِشْرَتُهُ؛

هر كس خوش اخلاق باشد، زندگى‏اش پاكيزه و گوارا مى‏گردد.